Phát triển văn hóa đọc là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của hoạt động thư viện. Để nâng cao hiệu quả hoạt động của thư viện và phát triển văn hóa đọc tại địa phương, trong những năm qua và đặc biệt năm 2024, Thư viện thành phố Tân Uyên luôn chú trọng đổi mới hiệu quả trong công tác phục vụ bạn đọc trong và ngoài thư viện. 

Thư viện đã có nhiều nỗ lực trong việc đưa sách đến với nhân dân, thông qua việc tổ chức các hoạt động tuyên truyền, cổ động trực quan, các hội thi, các hoạt động khuyến đọc, các buổi phục vụ triển lãm sách chuyên đề, triển khai song song hai hình thức phục vụ trực tiếp và trực tuyến và đặc biệt là các đợt phục vụ lưu động gắn phục vụ sách với việc tuyên truyền giới thiệu sách đã thu hút đông đảo bạn đọc quan tâm. Đây chính là chìa khóa để  tiếp cận bạn đọc hiệu quả, đáp ứng nhu cầu đọc càng lớn và có sức thu hút bạn đọc, mang lại hiệu quả tích cực cho hoạt động thư viện, giúp hoạt động thư viện đạt và vượt kế hoạch đề ra trong năm.

Trong các hoạt động phát triển văn hóa đọc, mô hình luân chuyển sách 2 cấp là hoạt động nổi bất nhất của thư viện thành phố Tân Uyên. Đó là việc sử dụng nguồn tài liệu phong phú của Thư viện tỉnh, thông qua thư viện thành phố để đưa sách về thư viện  các trường tiểu học, trung học cơ sở trên địa bàn thành phố. Đây được thư viện xem là một trong những giải pháp quan trọng trong công tác phục vụ bạn đọc ngoài thư viện, giúp thư viện thực hiện tốt phương châm hoạt động “Đem sách đến gần hơn với bạn đọc” và xác định thư viện thành phố vừa là nơi trung chuyển vừa là đơn vị trực tiếp quản lý, điều hành và thực hiện luân chuyển sách xuống cơ sở, là cầu nối giữa thư viện tỉnh với thư viện, tủ sách, phòng đọc sách ở cơ sở. 

Với nguồn tài liệu trong kho luân chuyển còn hạn chế, nhằm tăng cường thêm nguồn sách luân chuyển về cơ sở đảm bảo chọn lọc đa dạng các loại sách, thuộc nhiều lĩnh vực. Trong năm 2024, Trung tâm VHTT&TT thành phố thực hiện ký kết hợp đồng luân chuyển tài liệu cùng Thư viện tỉnh Bình Dương, với số lượng sách  luân chuyển là 3,000 bản sách về phục vụ tại 16 trường tiểu học, 10 trung học cơ sở trên địa bàn. Chương trình này đã tạo điều kiện thuận lợi về không gian và thời gian giúp giáo viên và học sinh có điều kiện tiếp cận với nguồn tài liệu đa dạng, phong phú đáp ứng kịp thời nhu cầu thông tin, học tập, nghiên cứu, giải trí.

Mỗi điểm thư viện trường được luân chuyển từ 100 – 150 bản sách/01 đợt. Ban giám hiệu các trường tiểu học, Trung học cơ sở cử cán bộ phụ trách thư viện trường đến trực tiếp Thư viện thành phố tiếp nhận luân chuyển sách. Số lượng sách có thể tăng hoặc giảm tùy thuộc vào khả năng, nhu cầu của từng thư viện trường học. Thời gian thực hiện luân chuyển mỗi quý 01 lần, gửi trả lại sách cũ và tiếp nhận sách mới. Bên cạnh đó, viên chức thư viện tích cực hướng dẫn các trường công tác tổ chức, lưu trữ, bảo quản và phục vụ. Hồ sơ luân chuyển được thực hiện đầy đủ gồm biên bản bàn giao tài liệu luân chuyển, danh mục sách luân chuyển, báo cáo kết quả phục vụ hàng quý.

Thư viện các trường thực hiện xây dựng kế hoạch quản lý, phục vụ sách, tổ chức sắp xếp, trưng bày, giới thiệu sách, phục vụ bạn đọc; thực hiện bảo quản giữ gìn sách tốt để phục vụ và luân chuyển sách mới, qua các hình thức phục vụ như: sách luân chuyển được đưa về các tủ sách lớp học, tủ sách tại thư viện xanh hoặc cán bộ thư viện trường chia sách vào các giỏ sách, in danh mục sách cho từng giỏ, để tổ mạng lưới của thư viện sẽ đảm nhận phục vụ lưu động nhiệm vụ đưa sách lên lớp và phục vụ đọc trong giờ ra chơi với mục tiêu học sinh mỗi lớp sẽ đọc được hết sách và đảm bảo mỗi em có 1 quyển sách để đọc,…. Kết thúc mỗi đợt luân chuyển thu hồi sách, gửi trả lại Thư viện thành phố để tiếp nhận sách mới. Thực hiện thống kê báo cáo số liệu phục vụ mỗi đợt, lập biên bản và danh mục giao trả sách có xác nhận của nhà trường về Thư viện thành phố. 

Qua thực tế hoạt động, từ tháng  04-12/2024, thư viện đã thực hiện luân chuyển được 70 đợt sách với 7.000 bản sách về các tủ sách, phòng đọc sách, trong đó luân chuyển 4.700 bản sách về 26 trường tiểu học, trung học cơ sở với nguồn sách luân chuyển đa dạng nhiều thể loại sách truyện tranh, cổ tích, kỹ năng sống, sách văn học thiếu nhi, sách khoa học tự nhiên,.. phù hợp với lứa tuổi  phục vụ cho việc học tập, giải trí. Số lượng học sinh được phục vụ 60,329 lượt. Các em học sinh rất phấn khởi khi được tiếp cận với nguồn sách mới, tích cực đến với thư viện nhiều hơn, tìm đọc sách trong giờ ra chơi, hoặc tham gia vào tiết đọc sách của thư viện, được hướng dẫn cách lựa chọn sách, cách đọc sách phù hợp, các em yêu thích đọc được tham gia vào tổ mạng lưới, tổ cộng tác viên thư viện,  giúp cán bộ thư viện trong nhiều hoạt động của thư viện trường, đặc biệt là trong công tác tuyên truyền, giới thiệu sách, .. Với sự chủ động sáng tạo trong công việc của người làm công tác thư viện đã góp phần cùng với nhà trường xây dựng và lan tỏa phong trào đọc sách, hình thành văn hóa đọc và lối sống lành mạnh cho các em học sinh.

Ngoài ra, nhằm đa dạng phương thức và mở rộng các kênh phục vụ trực tuyến, Thư viện thành phố đã lồng ghép tuyên truyền, quảng bá cũng như hướng dẫn cán bộ thư viện trường học cách thức giúp bạn đọc là giáo viên, phụ huynh học sinh và các em học sinh tiếp cận, khai thác, tra cứu tìm kiếm thông tin nguồn tài nguyên hiện đang được phục vụ trên trang website, trang fanpage Facebook, kênh youtube của Thư viện tỉnh Bình Dương, thư viện thành phố, giúp phát huy tối đa nguồn lực, tiềm năng sẵn có của hai đơn vị, tạo điều kiện thuận lợi cho giáo viên, quý phụ huynh và học sinh được tiếp cận với nguồn tài liệu đa dạng, phong phú, tiết kiệm được thời gian, công sức, chi phí cho nhu cầu học tập, nghiên cứu, giải trí. Từ đó có thể lựa chọn hình thức, thời gian đọc phù hợp, điều này phù hợp với xu thế phát triển trong quá trình chuyển đổi số hiện nay, tạo nền tảng quan trọng trong việc tự học, tự nghiên cứu, học tập suốt đời, góp phần đẩy mạnh và phát triển văn hóa đọc trên địa bàn thành phố./

Mỹ Linh- Thư viện thành phố Tân Uyên