Chủ tịch Hồ Chí Minh, vị lãnh tụ vĩ đại của dân tộc Việt Nam, luôn dành sự quan tâm sâu sắc cho thế hệ trẻ, xem thanh niên là người chủ tương lai của đất nước và là lực lượng xung kích trong công cuộc xây dựng, bảo vệ Tổ quốc. Qua những câu chuyện đời thường, Bác đã truyền tải những bài học quý báu về trách nhiệm cho thanh niên. Một ví dụ tiêu biểu là câu chuyện về ao cá tại Phủ Chủ tịch, được đồng chí Vũ Kỳ kể lại, thể hiện rõ điều này:

“…Nhớ có lần, sau hơn 1 tháng đi xa về, Bác ra ngồi bên bờ ao cho cá ăn. Theo tiếng vỗ tay quen thuộc của Bác gọi, đàn cá kéo dần về động nước cuồn cuộn. Những lưng cá bóng nhẫy, đen thẫm, loáng bạc, hồng tươi, đỏ thắm. Bác ném thức ăn cho cá. Những con cá lớn bạo dạn xô vào ăn tận bờ. Thế là Bác lại vung tay tung thức ăn ra xa, dành phần cho lũ cá con chỉ dám lảng vảng ở vòng ngoài. 

Mắt Bác nhìn đăm đăm vào mặt nước, như chờ đợi. Rồi thấy Bác nói: 

- Mình không thấy con cá gáy đỏ đến ăn nữa. Không khéo các chú ở nhà câu mất rồi. 

Đó là con cá gáy có vây, đuôi và miệng màu đỏ thường quấn quanh bên bóng Bác những buổi chiều Bác cho cá ăn.

 Tôi không biết trả lời thế nào, chỉ dám đáp lại một câu gọn lỏn: “Thế ạ!”.

 Tối, tôi hỏi anh em, được biết không ai câu cả. Thế là tôi cũng quên bẵng đi. Chiều chiều, Bác vẫn đúng giờ cho cá ăn. Đôi mắt Người vẫn đăm đăm dưỡng như chờ đợi.

 Khoảng 10 ngày sau. Chiều. Bên ao cá, Bác bỗng bảo tôi: 

- Kìa, chú xem, con cá gáy đã đến rồi đấy. 

Tôi nhìn theo tay Bác, nhận ra những sắc đỏ lấp loáng.

 Chà! Chà! Cái anh chàng này không biết lang thang tận đâu, giờ mới mò về. Tôi thầm nghĩ. 

Chừng như biết được ý nghĩ của tôi, Bác nhận xét: 

- Các chú ở nhà chắc là không cho cá ăn đều, nó mới phải đi kiếm ăn lăng băng như thế. 

Rồi Bác hạ giọng như tự nói với mình: 

- Với con người cũng thế, nhất là thanh niên, không quan tâm đến thì cũng như thế. 

Bài học, ý nghĩa:

Câu chuyện tuy ngắn gọn nhưng chứa đựng tư tưởng sâu sắc của Chủ tịch Hồ Chí Minh về công tác chăm lo, giáo dục và bồi dưỡng thế hệ trẻ. Từ việc quan sát một con cá phải đi nơi khác kiếm ăn vì không được chăm sóc thường xuyên, Bác liên hệ đến con người, đặc biệt là thanh niên. Qua đó, Người nhắc nhở rằng thanh niên muốn phát triển toàn diện cần được quan tâm, định hướng, động viên và tạo điều kiện để học tập, rèn luyện, cống hiến.

Câu chuyện còn thể hiện tấm lòng nhân ái, sự quan tâm chu đáo và khả năng liên hệ thực tiễn sâu sắc của Bác Hồ. Dù là một sự việc rất nhỏ trong cuộc sống hằng ngày, Bác vẫn luôn nghĩ đến con người, đến thế hệ trẻ và tương lai của đất nước.

Đối với thanh niên hôm nay, tình cảm và niềm tin mà Bác dành cho thế hệ trẻ là nguồn động lực to lớn để mỗi người không ngừng học tập, tu dưỡng đạo đức, nâng cao trình độ chuyên môn và bản lĩnh chính trị. Mỗi đoàn viên, thanh niên cần phát huy tinh thần xung kích, sáng tạo, tiên phong trong lao động, học tập và các hoạt động vì cộng đồng; tích cực học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh bằng những việc làm cụ thể, thiết thực.

Học tập từ câu chuyện của Bác, tuổi trẻ cần biết trân trọng sự quan tâm của gia đình, nhà trường, tổ chức Đoàn và xã hội; đồng thời chủ động rèn luyện, sống có lý tưởng, trách nhiệm và khát vọng cống hiến. Đó chính là cách thiết thực nhất để đáp lại tình cảm yêu thương, sự chăm lo và niềm tin mà Bác Hồ luôn dành cho thế hệ trẻ Việt Nam.

Bác Hồ với thanh niên / Nguyễn Văn Dương sưu tầm, biên soạn. - Hà Nội : Thanh niên, 2017. - 254 tr ; 21 cm. - (Học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh)